nl fr en
Q-02 logo
werkplaats experimentele muziek en klankkunst
in residentie
25/11/2026 - 22/12/2026

Tijdens Francesco Toninelli’s residentie  zal hij verder onderzoek doen naar de familie van instrumenten die hij spontaan “swung aerophones” noemt, waarmee hij een object beschrijft dat geluid produceert:

 

  • door een resonantieholte in trilling te brengen via lucht die erin terechtkomt door de beweging van het instrument zelf (in tegenstelling tot lucht die in een statisch lichaam wordt geblazen, zoals bij de meeste aerofoons);

 

  • door wrijving tussen het lichaam van het instrument en de lucht;

 

  • of door een combinatie van beide.

 

Hij zal zowel de fysica als de etnologie en archeo-organologie van deze instrumentenfamilie onderzoeken om één of meerdere prototypes van nieuwe swung aerophones te bouwen en speeltechnieken te ontwikkelen.

 

Enkele sonische en culturele onderwerpen die hem interesseren zijn: de productie van verschillende frequentiebereiken; de verschillende fysieke fenomenen die geluid kunnen genereren; uiteenlopende mogelijkheden qua geluidssterkte; het ontwikkelen van instrumentale technieken; hoe een instrument zonder eigen resonantielichaam interageert met de ruimte en die ruimte zelf als resonant lichaam benadrukt; enkelvoudige versus samengestelde swung aerophones; de geschiedenis van deze instrumentenfamilie en waarom ze, ondanks het gemak waarmee ze gemaakt en gebruikt kunnen worden, een relatief ongebruikelijke vorm van geluidsproductie zijn gebleven.

 

Daarnaast vormen riet en bamboe, het vertrekpunt van zijn onderzoek, een aanleiding om na te denken over de rol van landbouw en omgeving in instrumentbouw, en over hoe kunst die met zulke instrumenten wordt gemaakt in dialoog kan treden met territorium en landschap. Tot slot leidt het gebruik van gevonden objecten en organismen als klankgeneratoren naar thema’s als de onderhandeling van creativiteit met bezielde en onbezielde actoren, verstrengeling, toeval en de grenzen van de intentionele wil van de maker.

 

Francesco Toninelli is een klankmaker en kunstenaar uit Florence, Italië. Vanuit een achtergrond in de klassieke muziek ontwikkelde hij een interdisciplinaire praktijk met een focus op geluid: instrumentale en elektro-akoestische compositie, instrumentenbouw, installaties, sculpturen, tekstpartituren, muziek voor dans en theater, het bespelen van percussie-instrumenten, geluidstechniek en pedagogie. Zijn creaties richten zich op de ontdekking en heruitvinding van het verleden en de representaties ervan, evenals op de relatie met landelijke omgevingen en landbouwpraktijken. Daarbij vertrekt hij vaak vanuit historiografische, archeologische, literaire en volkse bronnen, wat resulteert in kunstwerken die steeds verbonden blijven met de materialiteit van geluid en andere elementen.

 

Huidige en eerdere samenwerkingen als mede-maker of uitvoerend muzikant omvatten onder meer Marco Baldini, Marta Bellu, Michał J. Biel, Renato Grieco, Nicholas Remondino en Maria Valentina Chirico; daarnaast maakt hij deel uit van Ensemble Ektos. Hij bracht albums uit bij Kohlhaas, 901 editions, Invisibilia Editions, Research Laboratories, Falt en Howard Records. In 2026 had hij zijn eerste solotentoonstelling in het kader van Una Boccata d’Arte. Sinds 2023 organiseert hij de concertreeks AFF. Daarnaast spreekt en schrijft hij voor het webzine Golem.

 
 
LUISTER
Wannes Deneer
Zoé Febvre–Utrilla
Graciela Muñoz Farida


Q-O2 wordt gesteund door de Vlaamse Gemeenschap, de VGC en de Europese Unie
Q-O2
Koolmijnenkaai 30-34
B-1080 Brussel
info@q-o2.be