Instrumenten voor Collectieve Resonantie (werktitel)

Tijdens hun residentie bij Q-O2 richt Joke Caimo zich op tools en situaties die synergieën tussen mensen creëren: systemen waarin lichamen, machines en collectieve energie elkaar wederzijds beïnvloeden en versterken. Hun interesse ligt in hoe fysiologische ritmes, affectieve toestanden en intieme signalen tussen deelnemers kunnen circuleren en tijdelijke gemeenschappen van resonantie kunnen vormen.

Een centraal werk in dit onderzoek is het Human Organ Concerto, waarbij maximaal tien personen een ademend ensemble vormen. Via het Human Organ Instrument (HOI) wordt hun adem vertaald naar de tonen van een pijporgel. Wat hun hierbij interesseert, is niet alleen de vertaling van adem naar geluid, maar ook hoe deelnemers met elkaar beginnen te ademen – door te synchroniseren, speels te divergeren of elkaars tempo te beïnvloeden. Het instrument wordt een bemiddelaar waardoor collectief bewustzijn ontstaat.

De MOODY® werkt op een vergelijkbare manier: het is een cyborgtool die groepsenthousiasme meet en visualiseert. In plaats van affect als een individueel gevoel te behandelen, maakt het apparaat zichtbaar hoe opwinding zich tussen mensen verspreidt, hoe het zich ophoopt en hoe het fluctueert door contact, aandacht en aanwezigheid. Het onthult de groep als een levend organisme met zijn eigen emotionele stromingen.

Ze onderzoeken intimiteit ook als een gedeeld communicatief veld. In een lopend project met sensoren en buttplugtechnologie visualiseren ze orgastische ritmes. Niet als een spektakel, maar als een manier om plezier te begrijpen als een relationeel signaal – een puls die gedeeld, gespiegeld of beantwoord kan worden door anderen. Het stelt deelnemers in staat intimiteit te ervaren als iets dat zich naar buiten uitbreidt en lichamen verbindt via patronen in plaats van verhalen.

Hun collectieve zangpraktijken zetten deze lijn van onderzoek voort. Koorvorming en het Megaphone-Ensemble creëren situaties waarin stemmen samensmelten tot één akoestisch lichaam. In de openbare ruimte, met radio-instructies, zingen deelnemers soms zonder elkaar te zien, in plaats daarvan vertrouwend op vertrouwen, resonantie en de subtiele invloed van stemmen in de buurt. Deze formats stellen mensen in staat om via geluid te co-reguleren en zo tijdelijke vocale ecosystemen te vormen.

In al deze werken ligt hun interesse in feedbackloops: hoe de aanwezigheid van anderen iemands eigen ritme, ademhaling, plezier, stem of emotionele veld beïnvloedt – en hoe technologie deze subtiele uitwisselingen kan versterken. Bij Q-O2 streven ze ernaar nieuwe manieren te ontwikkelen om te componeren met deze intermenselijke signalen, door instrumenten te creëren die niet door individuen worden bespeeld, maar door de gedeelde dynamiek tussen hen.

Joke Caimo (they/them/she/her) is een kunstenaar die onderzoekt hoe collectieve energie, intimiteit en fysiologische ritmes vormen van communicatie kunnen worden. Hun werk creëert situaties waarin mensen elkaar beïnvloeden door middel van ademhaling, plezier, stem, enthousiasme en andere subtiele signalen – vaak versterkt door cyborgtools en participatieve instrumenten. Caimo ontwikkelt hybride apparaten zoals het Human Organ Instrument (HOI), dat adem vertaalt naar orgeltonen en groepen deelnemers verandert in een ademend ensemble. Met de MOODY® maken ze collectief enthousiasme zichtbaar en benadrukken ze hoe emoties binnen groepen circuleren. Hun lopende project, dat orgastische ritmes visualiseert, gebruikt buttplug-gebaseerde sensoren om genot te verkennen als een relationeel signaal in plaats van een individuele gebeurtenis. Naast deze tools organiseert Caimo collectieve zangpraktijken zoals Koorvorming en het Megaphone-Ensemble, waarbij deelnemers co-reguleren door middel van stem, resonantie en gedeelde aandacht. Stemmen, lichamen en machines vormen ecosystemen waarin communicatie verder gaat dan taal. Ze zijn mede-initiatiefnemer van Samenschool, een door kunstenaars gerund gemeenschapscentrum en printstudio gewijd aan collectieve verbeelding, experimenteel leren en nieuwe manieren van samenzijn.